สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.) หรือ EECO ร่วมกับองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) หรือ TGO และกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม หรือ DCCE ขับเคลื่อนการพัฒนาด้านสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก ผ่านการดำเนินกิจกรรมเชิงปฏิบัติการ “โครงการประกวดโรงเรียนต้นแบบคาร์บอนต่ำ (EEC Low Carbon School)” ภายใต้ โครงการเชื่อมโยงประโยชน์การลงทุนสู่พื้นที่ชุมชนอย่างยั่งยืน (EEC Connect) ระหว่างวันที่ 8–10 มิถุนายน 2569 ที่ผ่านมา ครอบคลุมพื้นที่ 3 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดชลบุรี จังหวัดระยอง และจังหวัดฉะเชิงเทรา โดยมีเป้าหมายในการพัฒนาเครือข่ายเยาวชนให้มีศักยภาพในการเป็นผู้นำด้านสิ่งแวดล้อม (Youth Environmental Leadership) พร้อมยกระดับการจัดการขยะในสถานศึกษาสู่ผลลัพธ์ด้านการลดก๊าซเรือนกระจกที่สามารถวัดผลได้อย่างเป็นรูปธรรม
ดร.ดารินันท์ นันทวงค์ รักษาการผู้อำนวยการสำนักพื้นที่และชุมชน สายงานพื้นที่และชุมชน EECO กล่าวว่า โครงการริเริ่มจากแนวคิดในการบริหารจัดการขยะในโรงเรียนอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่การลดการเกิดขยะที่ต้นทาง (Reduce) การใช้ซ้ำ (Reuse) การนำกลับมาใช้ใหม่ (Recycle) ไปจนถึงการลดปริมาณขยะที่ต้องนำไปฝังกลบ (Landfill Diversion) โดย สกพอ. มีเป้าหมายขับเคลื่อน “โรงเรียน” เป็นพื้นที่ที่เหมาะสมต่อการพัฒนาเป็นต้นแบบการจัดการขยะ เนื่องจากเป็นระบบที่สามารถออกแบบกิจกรรม ควบคุมปัจจัย และติดตามผลการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมได้อย่างต่อเนื่อง อันจะนำไปสู่การสร้างวัฒนธรรมการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืนในระดับชุมชน
ทั้งนี้ โครงการได้นำกรอบการประเมินผลจากโครงการสนับสนุนกิจกรรมลดก๊าซเรือนกระจก (Low Emission Support Scheme: LESS) ขององค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (อบก.) มาใช้เป็นเครื่องมือในการวัดผลลดก๊าซเรือนกระจก โดยการเปรียบเทียบข้อมูลก่อนและหลังการดำเนินงาน (Baseline–Outcome Comparison) เพื่อสะท้อนผลลัพธ์ที่สามารถตรวจสอบและอ้างอิงได้ตามหลักการ Measurement, Reporting and Verification (MRV) ซึ่งเป็นมาตรฐานสากลด้านการติดตามและประเมินผลการลดก๊าซเรือนกระจก
จากแนวคิดสู่การบูรณาการองค์ความรู้แบบสหวิทยาการ (Interdisciplinary Approach) ผ่านการถ่ายทอดความรู้จากผู้เชี่ยวชาญหลากหลายสาขา ทั้งภาครัฐ ภาควิชาการ และภาคสร้างสรรค์ เพื่อให้นักเรียนสามารถนำองค์ความรู้ไปพัฒนาแนวคิดและออกแบบสำหรับการประกวดโรงเรียนต้นแบบคาร์บอนต่ำในระยะต่อไป โดยกิจกรรมเชิงปฏิบัติการ (Workshop) เชื่อมโยงตั้งแต่ระดับนโยบายจนถึงการปฏิบัติจริง ประกอบด้วยการบรรยายหัวข้อ “Waste Management Framework: มาตรการด้านการบริหารจัดการขยะในเขตพื้นที่ EEC” โดย นางสาวรณิดา นุชนิยม ผู้ช่วยผู้อำนวยการสำนักพื้นที่และชุมชน สกพอ. เพื่อถ่ายทอดแนวทางและมาตรการการจัดการขยะในพื้นที่ EEC ต่อด้วยการบรรยายหัวข้อ “พลังเยาวชนเปลี่ยนโลก” โดย คุณปรางค์ชมพู กูลพฤกษี ผู้เชี่ยวชาญด้านสิ่งแวดล้อม สะท้อนบทบาทของเยาวชนในฐานะ Change Agent ด้านสิ่งแวดล้อม ตลอดจนการบรรยายหัวข้อ “Climate Change to Climate Leader” โดย คุณโศภิษฐ์ รัตนพันธุ์ นักวิชาการเผยแพร่ชำนาญการ กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม เพื่อสร้างความเข้าใจด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและการพัฒนาผู้นำด้านสิ่งแวดล้อมในโรงเรียนและชุมชน
นอกจากนี้ ยังมีการบรรยายหัวข้อ “Waste to Climate Action” โดย คุณอริสา สุภาษี ผู้ช่วยนักวิชาการ สำนักรับรองคาร์บอนเครดิต อบก. ซึ่งนำเสนอความเชื่อมโยงระหว่างการจัดการขยะและการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ตลอดจนกิจกรรมเวิร์กชอป “Waste to Action” โดย คุณพิมพ์ลดา ไชยปรีชาวิทย์ เจ้าของช่อง Pear is Hungry และแพลตฟอร์มสิ่งแวดล้อม aRoundP ที่เน้นการเรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติจริง และกิจกรรม “Food Waste to Creative Learning” โดย คุณวีรพล วงศ์เทวัญ Designer of the Year 2025 สาขา Product Design ที่ถ่ายทอดแนวคิดการออกแบบเพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับวัสดุเหลือใช้และเศษอาหารผ่านกระบวนการ Upcycling
การดำเนินโครงการ EEC Low Carbon School ในครั้งนี้ ถือเป็นกลไกสำคัญในการบูรณาการความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และสถาบันการศึกษา เพื่อร่วมกันพัฒนารูปแบบการจัดการขยะและการลดก๊าซเรือนกระจกที่เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่ EEC พร้อมสร้างเครือข่ายเยาวชน Climate Leader ที่สามารถขยายผลจากโรงเรียนสู่ชุมชน อันจะนำไปสู่การพัฒนาพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออกให้เติบโตอย่างสมดุล เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) ในระยะยาว
